Cuộn kháng biến tần nóng bao nhiêu là bình thường?
05/10/2026
Cuộn kháng biến tần nóng bao nhiêu là bình thường? Câu hỏi này đến từ một tổ bảo trì xưởng dệt nhuộm. Đi kiểm tra định kỳ, anh thợ đặt
Sóng hài xuất hiện rất nhiều trong các hệ thống điện nhà máy, xí nghiệp. Thế nhưng, để nhận ra nó thì không phải ai cũng biết cách. Nhiều khi, chi phí năng lượng tăng, thấy thiết bị hỏng, hóa đơn tiền điện cao bất thường, mà không ai hiểu tại sao. Mãi về sau, mọi người mới nhận ra là bởi vì sóng hài.
Bài viết này, AT Đông Dương sẽ trình bày 5 dấu hiệu để nhận biết sóng hài. Qua đó, bạn sẽ hiểu cách làm sao để biết hệ thống điện có sóng hài hay không, cũng như cách thức để có thể tự đo, tự kiểm tra thực tế.
1. Sóng hài là gì?
Chúng ta cần hiểu rõ khái niệm về sóng hài là gì, nó như thế nào, nó từ đâu tới, tác hại ra sao.
Sóng hài chính là là những thành phần dòng điện hoặc điện áp có tần số là bội số của tần số cơ bản, tại Việt Nam thì thường là 50Hz. Những tần số sóng điện này không hề sinh ra công suất hữu ích. Thế nhưng, chúng vẫn tồn tại và lan truyền khắp nơi trong hệ thống. Sóng hài gây ra rất nhiều tác động tiêu cực về mặt kỹ thuật và kinh tế.
Sóng hài thường xuất hiện khi hệ thống sử dụng thiết bị phi tuyến như: biến tần, hệ thống đèn LED, máy vi tính, máy in, bộ nguồn xung, bộ lưu điện, các thiết bị điện tử điều khiển công suất,…
Những thiết bị này không tiêu thụ dòng điện hình sin lý tưởng, mà hút dòng dạng xung ngắt quãng, tạo ra sóng hài lan truyền trong hệ thống.
2. Những biểu hiện để nhận biết hệ thống có sóng hài
Mặc dù không thể nhìn thấy sóng hài, nhưng chúng ta có thể nhận biết gián tiếp thông qua 5 biểu hiện bất thường sau:
2.1. Tụ bù nhanh hỏng hoặc nổ
Khi tụ bù được lắp trong hệ thống có sóng hài cao mà không có cuộn kháng bảo vệ, dễ xảy ra hiện tượng cộng hưởng điện kháng. Khi đó, dòng điện đột ngột tăng cao, khiến cho tụ bị quá tải, dẫn đến cháy nổ.
2.2 Cầu dao nhảy không rõ nguyên nhân
Cầu dao có thể nhảy mặc dù không có quá tải hoặc chạm chập gì cả. Bởi, sóng hài làm lệch dạng sóng dòng điện, gây nhiễu dòng tổng, khiến hệ thống bảo vệ hoạt động sai.
2.3 Thiết bị điều khiển lỗi không rõ lý do
Biến tần liên tục phải cài đặt lại, hệ thống SCADA mất kết nối, PLC hoạt động không ổn định… đều có thể bị ảnh hưởng bởi sóng hài.
2.4 Dây dẫn, máy biến áp nóng bất thường
Dòng hài làm tăng tổn thất I²R trong dây, khiến cáp và biến áp nóng lên mặc dù dòng tải không lớn.
2.5 Thiết bị đo điện sai số
Các bộ đo kWh, cảm biến dòng, đồng hồ điện tử có thể đo sai khi sóng hài quá cao, làm ảnh hưởng đến quản lý năng lượng.
Nếu như hệ thống thiết bị điện xuất hiện 2 – 3 dấu hiệu kể trên, điều đó chứng tỏ, hệ thống điện đang chịu ảnh hưởng bởi sóng hài.
3. Cách kiểm tra sóng hài chính xác: Đo chỉ số THDi
Cách tốt nhất để biết hệ thống có sóng hài là đo chỉ số THDi (Total Harmonic Distortion – current).
a. THDi là chỉ số gì?
Hiểu một cách đơn giản nhưng rõ ràng, chỉ số THDi chính là tỷ lệ giữa dòng điện bị méo do sóng hài so với dòng cơ bản 50Hz. Nó được tính theo công thức:
Trong đó:
- I₁: thành phần dòng cơ bản (50Hz)
- I₂, I₃…: các thành phần sóng hài bậc 2, 3, 5…
b. Dụng cụ đo THDi
Để đảm bảo đo đạc chính xác, cần sử dụng thiết bị chuyên dụng, phân tích chất lượng điện năng 3 pha, ví dụ: Fluke 435, Chauvin Arnoux PEL, Hioki PQ3100/PQ3198. Các thiết bị này có thể:
-
- Hiển thị giá trị THDi theo thời gian thực
- Vẽ biểu đồ dạng sóng
- Ghi chép dữ liệu để xuất văn bản báo cáo kết quả
c. Ngưỡng an toàn của THDi
-
- Nếu THDi < 5%: đây là chỉ số tuyệt vời theo chuẩn IEEE 519
- Nếu THDi < 10% tại điểm đấu nối: thì đây là mức đạt chuẩn nghiệm thu của EVN Việt Nam
- Nếu THDi > 20%: đây là mức nguy hại, cần phải lọc sóng hài ngay
4. Nên thực hiện đo sóng hài bao lâu một lần?
- Thông thường, định kỳ mỗi 6 tháng, nếu hệ thống có nhiều biến tần, UPS, LED
- Cần đo ngay sau khi lắp đặt tụ bù mới hoặc nâng công suất
- Cần phải đo mỗi 3 tháng/lần nếu có yêu cầu nghiệm thu từ EVN
5. Làm sao để có giải pháp lọc sóng hài hiệu quả
Việc biết hệ thống có sóng hài hay không không thể xác định bằng cảm tính, mà cần đo lường chính xác bằng thiết bị chuyên dụng.
AT Đông Dương đã nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu về các giải pháp lọc sóng hài. Chúng tôi ở đây để sẵn sàng giúp bạn xử lý sóng hài hiệu quả với chi phí tốt, giúp bạn yên tâm và công việc tốt đẹp.
Hotline/Zalo: 0962992643
Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để đem về cho doanh nghiệp của bạn cách lọc sóng hài tốt nhất!
Hotline/Zalo: 0962.992.643
Bạn cần tư vấn thêm điều gì, hãy bấm vào ô chat bên dưới góc phải màn hình nhé!
AT Đông Dương sẵn sàng phục vụ bạn!
